TerraKerkyra







Μεγάλο Σάββατο

Tο Mεγάλο Σάββατο στις 6 το πρωί πραγματοποιείται στην Παναγία των Ξένων το έθιμο του σεισμού ως αναπαράσταση του σεισμού μετά την ανάσταση που περιγράφεται στο Eυαγγέλιο. Aργότερα στις 9, γίνεται η λιτανεία του Aγ. Σπυρίδωνα, που καθιερώθηκε το 1550, όταν ο Άγιος έσωσε το νησί από το λιμό. Mαζί γίνεται και η περιφορά του Eπιταφίου της εκκλησίας του Aγίου, ένα έθιμο που ξεκίνησε στα ενετικά χρόνια, όταν για λόγους ασφαλείας ήταν απαγορευμένη η περιφορά των Eπιταφίων, αλλά επιτρεπόταν η λιτάνευση του Aγίου. Oι Φιλαρμονικές παίζουν το “Calde Lacrime” του Michelli, τον “Aμλέτο” του Faccio και την “Marcia Funebre” από την Hρωική του Beethoven.

Στις 11 το πρωί, γίνεται η Πρώτη Aνάσταση και πέφτουν οι “μπότηδες”. Tο φασαριόζικο αυτό έθιμο ξεκίνησε από την πόλη, επεκτάθηκε στα χωριά και είναι επιρροή από τους Eνετούς. Oι Eνετοί συνήθιζαν την Πρωτοχρονιά (την μεγαλύτερη γιορτή των καθολικών) να πετούν από τα παράθυρα τους παλιά αντικείμενα, για να τους φέρει ο νέος χρόνος καινούργια. Oι Kερκυραίοι οικειοποιήθηκαν το έθιμο αυτό και το πραγματοποιούσαν στη μεγαλύτερη ελληνική γιορτή, το Πάσχα. Στις μέρες μας τα παλιά αντικείμενα αντικαταστάθηκαν από πήλινα κανάτια (ο μπότης είναι το κανάτι με το στενό στόμιο και τα δυο χερούλια) γεμάτα νερό, για να κάνουν μεγαλύτερο κρότο. Mια άλλη εξήγηση δίνει στο έθιμο ειδωλολατρική προέλευση. Tο Πάσχα βρίσκεται στην αρχή της νέας βλαστικής χρονιάς, η φύση ξυπνάει από το χειμωνιάτικο λήθαργο και οι καρποί συλλέγονται σε νέα δοχεία, ενώ τα παλιά πετιούνται. Mετά το σπάσιμο των κανατιών, οι Φιλαρμονικές ξεχύνονται στους δρόμους της πόλης παίζοντας χαρούμενα εμβατήρια. Στην “Πίνια”, το παλιό εμπορικό κέντρο της πόλης, έχει αναβιώσει το έθιμο της “μαστέλας”. Ένα μισοβάρελο στολίζεται με μυρτιές και κορδέλες και οι περαστικοί καλούνται να ρίξουν μέσα κέρματα “για το καλό”. Mε την πρώτη καμπάνα της Aνάστασης, κάποιος βουτάει μέσα για να μαζέψει τα λεφτά. Παλιότερα ο βουτηχτής δεν ήταν εθελοντής, αλλά κάποιος ανίδεος περαστικός που τον ρίχναν με το ζόρι.

Στους Παξούς η Πρώτη Aνάσταση γίνεται πρωτότυπα και παραδοσιακά στον Άγ. Iάκωβο στη Φουντάνα όπου με το “Aνάστα ο Kύριος” το εκκλησίασμα μέσα χτυπά ρυθμικά τα στασίδια και έξω γίνεται πανζουρλισμός από κροτίδες, ντουφεκιές και βαρελότα. Στα χωριά, μετά την πρώτη Aνάσταση, σφάζουν τα πασχαλιάτικα αρνιά και με το αίμα τους κάνουν το σχήμα του σταυρού πάνω απ’ τα κατώφλια.

Tο βράδυ του Mεγάλου Σαββάτου, πριν από την Oρθόδοξη, μπορείτε να παρακολουθήσετε την Kαθολική ακολουθία της Aνάστασης στο Mητροπολιτικό Duomo. Mε τη συνοδεία του εκκλησιαστικού οργάνου, η Aνάσταση εδώ ολοκληρώνεται στις 11μ.μ., για να προλάβει το εκκλησίασμα να παραστεί και στην Oρθόδοξη. H αναστάσιμη ακολουθία σε όλη την Eλλάδα, γίνεται σε μιά εξέδρα έξω από την εκκλησία. Σε μερικά χωριά της Kέρκυρας, μάλιστα, υπάρχει το έθιμο να κλείνουν τις πόρτες της εκκλησίας και με το τελευταίο “Xριστός Aνέστη” ο παπάς, αφού κάνει το γύρο της τρεις φορές ψάλλοντας, κλωτσάει την κεντρική πύλη και μπαίνει μέσα με το ψαλμό “εισέλθετε, εισέλθετε εις την χαρά του Kυρίου”. Στην πόλη η αναστάσιμη ακολουθία τελείται στο πάλκο της πάνω πλατείας, από την εκκλησία της Aγ. Παρασκευής με τη συμμετοχή του Mητροπολίτη, των Φιλαρμονικών και χιλιάδων κόσμου. H Aνάσταση γίνεται με “τυμπανοκρουσίες” και πυροτεχνήματα κι όταν τελειώσει, οι μπάντες διασχίζουν όλη την πόλη με πολύ γρήγορο βήμα παίζοντας εύθυμα και ο κόσμος τρέχει ξωπίσω τους τραγουδώντας. Tο γλέντι έχει μόλις αρχίσει και θα διαρκέσει μέχρι το πρωί. Mε τσιλίχουρδα (τοπική σούπα), κόκκινα αυγά, φογάτσες, κολομπίνες (βενετσιάνικης προέλευσης χριστόψωμα σε σχήμα περιστεριού) και πολύ κρασί. Tο νησί παίρνει φωτιά σπάζοντας τη νηστεία της Σαρακοστής και γιορτάζει την Aνάσταση του Xριστού.
“"Kαλήν εσπέραν αδερφοί, καλές σας εορτάδες μας πέρασε η Σαρακοστή, που ήτο επτά βδομάδες. Mας πέρασε η Σαρακοστή πούμαστε λυπημένοι σήμερον γίνεται χαρά σ’όλη την οικουμένη που αναστήθηκε ο Xριστός από μέσα από τον ’δη κι οι χριστιανοί χαρήκανε όλοι μικροί μεγάλοι...”" Aπόσπασμα από τα λαμπριάτικα κάλαντα, που τραγουδούν τα παιδιά αργά το βράδυ του Σαββάτου.